Bilgi paylaşınca güzeldir. Üye Olmak İstiyorum - Şifremi Öğrenmek İstiyorum
8.000 TL Üzerindeki İşlemlerin Tevsik Zorunluluğu | Zonguldak Ereğli - Ferdi Asım HELLAÇ Muhasebe - Mali Müşavir Ferdi Asım HELLAÇ
  8.000 TL Üzerindeki İşlemlerin Tevsik Zorunluluğu

8.000 TL ÜZERİNDEKİ İŞLEMLERİN TEVSİK ZORUNLULUĞU

  

GİRİŞ

 

2010 yılı dönem sonu işlemlerini gerçekleştirdiğimiz bugünlerde büyük bir yoğunluk yaşamaktayız. Geriye dönüp bir kontrol mekanizması oluşturma şansımız çok az. Bu nedenle, hiç olmazsa 8.000 TL ve onun üstünde olan alış ve satış faturalarının veya ödemelerin banka, özel finans kurumları ve PTT aracılığı ile yapılıp yapılmadığı kontrol etmemizin faydalı olacağını düşünüyorum. Bu husus meslek mensupları açısından ziyade birinci ve ikinci sınıf tüccarlar, kazancı basit usulde tespit edilenler, defter tutmak zorunda olan çiftçiler, serbest meslek erbabı ve vergiden muaf esnaf ve nihai tüketiciler içinde geçerlidir.

 

Uygulama için geriye dönüp, tevsik zorunluluğunda nereden nereye geldiğimize bir bakalım.

 

YASAL MEVZUAT

 

Bu hususta ilk uygulama, 4 Temmuz 2003 tarih ve 25158 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 320 sayılı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ile yapılmıştır. Bu tebliğ ile tevsik zorunluluğun kapsamı, işlem tutarı ve başlangıç tarihi belirtilmiştir.

 

Söz konusu tebliğ ile;

 Birinci ve ikinci tüccarlar, kazancı basit usulde tespit edilenler, defter tutmak zorunda olan çiftçiler, serbest meslek erbabı ile vergiden muaf esnafın kendi aralarında yapacakları ticari işlemleri ile tüketicilerden (Türkiye'de mukim olmayan yabancılar hariç) mal veya hizmet bedeli olarak yapacakları 5.000 TL'yi aşan tahsilat ve ödemelerin 01.08.2003 tarihinden itibaren banka ve özel finans kurumları aracı kılınarak yapılması ve bu kurumlarca düzenlenen dekont veya hesap bildirim cetvelleri ile tevsiki zorunludur. Tespit edilen tutarın altında kalan tahsilat veya ödemelerin banka veya özel finans kurumları ile yapılması ihtiyaridir.”denilmiştir.

 

Tebliğde tespit edilen avanslarında banka özel firma kurumlarına düzenlenecek belgelerle tevsiki zorunlu hale getirilmiştir.

 

Tevsik zorunluluğundan kaçınmak için tespit edilen tutarın üzerinde kalan işlemleri parçalara ayrılması tebliğ ile kabul edilmemiş, aynı günde aynı kişi veya kurumlara yapılan işlemlerin tek bir ödeme veya tahsilat olacağı özellikle belirtilmiştir. Satışın vadeli veya taksitli olması ve her taksit  tutarının sınırının altında kalması halinde dahi söz konusunda zorunluluğa uyulması gerekmektedir.

 

Tevsik zorunluluğu ile ilgili ilk tebliğ olduğu için o günün şartlarında tevsik kapsamında  giren kişilerin ve nihai tüketicilerin genel ve katma bütçeli ile döner sermaye işletmelerine yapacakları ödeme ve tahsilat işlemlerinin banka veya özel finans kurumlarınca düzenlenen belgelerle tevsiki zorunlu tutulmamıştır.

 

Tebliğde VUK 355.inci maddesinde yer alan hükme göre mükerrer 257.inci madde ile ilgili zoruluklara uymayanlara  özel usulsüzlük cezası verilerek her  bir işlem için özel usulsüzlük cezası kesileceğinde tebliğde özellikle belirtilmiştir.

 

Tevsik uygulamasına konu olan 5.000 TL sınırı 323 sayılı VUKGT ile 10.000 TL sınırına yükseltilmiş, tebliğ ile her türlü mal ve hizmet bedeli, avans, depozito, pay akçesi gibi ödeme ve tahsilatlar tevsik kapsamında değerlendirilmiştir.

Daha önceki tebliğde banka ve özel finans kurumları aracı kılınırken 323 nolu tebliğ ile Posta ve Telgraf Genel Müdürlüğü (PTT)'ne yapılan ödemelerde tevsik kapsamına alınmıştır.

 

Banka, özel finans kurumları ve PTT gibi kurumlar aracı kılındığı gibi, havale, çek, kredi kartı ve bu kurumlar aracılığı ile tahsil edilen senetler gibi bankacılık araçları kullanılarak yapılan ödemeler ve tahsilatlar karşılığında dekont veya hesap bildirim cetvelleri düzenlendiğinde tevsik edilmiş sayılacaktır.

 

320 sayılı tebliğde belirtilen genel ve katma bütçeli idareler ile döner sermaye işletmelerine, 323 sayılı VUKGT ile aşağıdaki kurumlar eklenmiş, bu kurumlara yapılacak ödeme ve tahsilat işlemlerinde tevsik zorunluluğu bulunmamaktadır. Bu kurumlar;

 

1.      Sermaye piyasası aracı kurumları,

2.      Yetkili döviz müesseseleri,

3.      Noterler,

4.      Tapu daireleri'dir.

 

320 nolu tebliğde tevsik zorunluluğuna uymayanlara özel usulsüzlük cezası kesilirken, 323 nolu tebliğ ile her iki tarafa da özel usulsüzlük cezası uygulanacaktır. VUK 355. maddesinin son fıkrasına göre “Tahsilat ve ödemelerini banka, benzeri finans kurumları veya posta idarelerince düzenlenen belgelerle tevsik etme zorunluluğuna uymayan mükelleflerden her birine, her bir işlem için bu maddeye göre uygulanan cezalardan az olmamak üzere işleme konu tutarın %5'i nispetinde özel usulsüzlük cezası kesilecektir.”denilerek tevsik zorunluluğuna uymamanın cezai müeyyidesi açıklanmıştır.

 

320 ve 323 nolu tebliğlerin yetersiz gelmesi nedeniyle 324 nolu VUKGT yayımlanmıştır. 324 nolu tebliğde vadeli satışlarda, cari hesap kullanımlarında ve serbest meslek tahsilatlarında tevsik kapsamını aşan tahsilat ve ödemelerin banka, özel finans kurumları veya PTT aracılığı ile tevsik zorunluluğu getirilmiştir.

 

332 nolu VUKGT ile tevsik limiti, 01.05.2004 tarihinden itibaren 8.000 TL'ye indirilmiş olup, halen geçerli olan limittir.

 

332 sayılı tebliğ ile genel ve katma bütçeli idareler, il özel idareler, belediyeler ile bunların teşkil ettikleri birlikler, kanunla kurulmuş diğer kamu kurum ve kuruluşları, kamu kuruluşu niteliğindeki meslek meslek kuruluşlarına ait veya tabi olan veyahut bunlar tarafından kurulan ve işletilen müesseseler ile döner sermayeli kuruluşlar ve bunlara ait veya tabi diğer müesseseler tarafından yapılan ihale işlemlerine ilişkin yatırılması gereken teminat tutarları belirtilen limiti aşsa bile bunlara ilişkin ödeme ve tahsilatların aracı kılınarak yapılması zorunlululuğu bulunmamaktadır.

 

Yukarıda belirtilen tebliğlerin yanı sıra kanun koyucu VUK sirküleri çıkartarak uygulamaya yön vermeye çalışmıştır. 12.08.2003 tarihli sirküler ile banka sistemi içinde kaldığı müddetçe bir mal veya hizmet bedelinin çek ile ödenmesi mümkün kılınmıştır.

 

82 nolu KDVGT açıklandığı gibi çekle yapılan ödemelerde müteselsil sorumluluk uygulamasına muhatap tutulmamak için çekin tam ciro ile devri gerekmektedir. 84 nolu KDVGT ile müteselsil sorumluluktan kurtulmak için tahsilat ve ödemelerin banka vasıtası ile ya da çekle yapılması zorunluluğu getirilmiştir.

 

 

 

 

Kanun koyucu tevsik zorunluluğunu 8.000 TL ile sınırlandırırken cari hesap mahsup işlemlerini tevsik kapsamı dışında tutmuştur. İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığı'nın 05.04.2006 tarih, 2621 nolu ve 12.06.2007 tarih ve 461 nolu muktezalarında;

 

İki firma arasında emtia alış ve satışları karşılığında nakit ödeme ve tahsilat söz konusu olmadan cari hesapların karşılıklı olarak mahsup yoluyla kapatıldığı durumda nakit bir hareketten bahsedilemeyeceğinden mahsup yoluyla kapatılan tutarların da banka veya özel finans kurumları ile posta idaresince düzenlenen belgelerle tevsiki de zaten mümkün bulunmamaktadır.” denilmektedir.

 

Bu defa, İzmir Vergi Dairesi Başkanlığı'nın 15.03.2007 tarih ve 1401 sayılı muktezasında;

 

Ticari işlemlerinizi sürdürdüğünüz alıcı veya satıcı firmalarla cari hesap mahsuplaşması olması durumunda finansal bir hareketten bahsedilemeyeceğinden mahsup yoluyla kapatılan tutarlar içinde banka veya özel finans kurumları ile posta idaresince düzenlenen belgelerle tevsiki zaten mümkün bulunmamaktadır.” denilmiştir.

 

Tevsik zorunluluğu kapsamına belirli kira ödemeleri de alınmış olup, bu konuda 268 sayılı GVGT yayımlanmıştır. Bu tebliğ ile, konutlarda her bir konut için aylık 500 TL ve üzerindeki kira geliri ile  tüm işyeri kiraya bedellerinin ödemeleri 01.11.2008 tarihinden itibaren banka ve PTT tarafından düzenlenen belgeler ile tevsik edilecektir. İşyeri kira geliri ödemeleri için tevsik kapsamı dışında bırakılan bir sınırlama yoktur.

 

Büyük Mükellefler Vergi Dairesi Başkanlığının 29.06.2009 tarih ve 22432 sayılı muktezasında ise;

Müşterinin banka kartı ve kredi kartı ile yapmış oldukları harcamalara ait banka ekstresinde gösterilen bedelin banka ile arasında sözleşme bulunan  ve tahsilat yetkisi verilmiş üye işyeri tarafından tahsilinin nakit olarak pos cihazı ile yapılması tahsilatın, tahsilatın banka kayıt sisteminden geçmesi ve müşterinin banka nezdinde bulunan hesabına aktarılması  nedeniyle bu tahsilatların hesap bildirim cetvelleri ile belgelendirileceğinden, ödemenin banka aracılığı ile yapılmış olduğu kabul edilecektir.” denilmektedir

 

SONUÇ

 

Yukarıda izah edildiği gibi, 8.000 TL ve bu rakamın üzerinde tüm alım, satım, hizmet, kira ödemeleri, pos hareketleri ve diğer işlemler banka, özel finans ve PTT aracılığı ile yapılmalıdır. Bu  ödemelerin bazı istisnaları da olduğu unutulmamalıdır. Mesela, noterlerde ve tapu idarelerinde yapılan işlemler tevsik kapsamında değildir.  Ancak, getirilen tevsik zorunluluğu ile mükellefler bankalara bağımlı hale getirilmiştir. Bankacılık sektörünün inanılmaz derece gelişmesi ve aşırı kar beyanları tevsik kapsamının genişletilmesinin bir sonucudur bence. İşlemlerin banka yoluyla yapılması, mükellefler için bir zorunluluk ve bir gereksinim olsa da bu tür işlemler mükellefler için bir masraf ve bir kayıptır. Örneğin, bir mükellef hesap defterini işletirse, çek defteri alırsa, havale yaparsa, EFT gönderirse, POS cihazı alıp kullanırsa ve bankaya nakit ödeme yaparsa, banka derhal masraf adı altında kesinti yapmaktadır. Burada tek amaç, mükellefleri bankacılık sistemine entegre etmek olmamalıdır. Burada amaç, bankanın mükelleflere bağımlı olması ve hizmet etmesidir. Bu hizmet ve bağımlılık nedense, hep mükelleflerden istenmekte, bir de bunun yanında masraf alınmaktadır.

 

 

Özcan BAYRAM

Serbest Muhasebeci Mali Müşavir


 
Bu makale SMMM Özcan BAYRAM tarafından  19.01.2011 tarihinde yazılmış ve  13546  kişi tarafından okunmuştur.

Bu Makaleye Henüz Yorum Yazılmamış!


Yorum Yaz
Yorum Yazabilmek İçin Lütfen Siteye Giriş Yapın Ya Da Üye Olun!



Bu site, en son 27.09.2014 tarihinde güncellenmiştir.
Hellac.Com Güvenlik ve Gizlilik Bildirimi
Copyright © 2007-2014 - Tüm Hakları S.M. Mali Müşavir Ferdi Asım HELLAÇ'a aittir.
Kaynak gösterilmeden içerik kopyalanması yasaktır.


Powered by Pordus.Com © 2008 - 2014 Pordus Team
26.10.2014 05:37:02